Park im. Romualda Traugutta leży w warszawskim Śródmieściu, na obszarze Nowego Miasta i dawnych terenach fortecznych. Można tu połączyć spacer z rekreacją, oglądaniem rzeźb i poznawaniem miejsc pamięci. Ulice dzielą park na cztery części, a Fort Traugutta, mimo podobnej nazwy, znajduje się obecnie poza jego granicami.
Gdzie znajduje się Park Traugutta w Warszawie?
Park Traugutta znajduje się w Śródmieściu, w rejonie Nowego Miasta, w sąsiedztwie ulic Zakroczymskiej, Międzyparkowej, Szymanowskiej i Wenedów. Dzielą one teren na cztery części połączone przejściami dla pieszych, dlatego przemieszczanie się między nimi może wymagać przekroczenia jezdni. Jako punkt orientacyjny można przyjąć adres Zakroczymska 12, ale nie jest to jedyne wejście do parku.
Park powstał na terenach pofortecznych między Cytadelą Warszawską a Nowym Miastem. Założono go w latach 1925-1929 według projektu Leona Danilewicza i Stanisława Zadory-Życieńskiego. Jego współczesny układ przypomina o fortecznej przeszłości, a skarpa wiślana nadaje terenowi zróżnicowaną rzeźbę.
Którą część parku wybrać na spacer?
Zachodnia część najlepiej odpowiada osobom szukającym aktywności, wschodnia łączy spokojniejszy spacer z miejscami pamięci, a środkowa skupia się wokół Zdroju Królewskiego.
- Część zachodnia ma aleję dębową i lipową poprowadzone w kształcie podkowy, bieżnię, siłownię plenerową i plac zabaw. Bieżnia jest oddzielona od alejek spacerowych, co ułatwia wybór między ćwiczeniami a spacerem.
- Część wschodnia, przy Wybrzeżu Gdańskim, obejmuje Fort Legionów i miejsce pamięci bohaterów powstania styczniowego. Są tu również zakątki odpoczynku i słoneczne polany.
- Część środkowa skupia się wokół Zdroju Królewskiego, nazywanego też Zdrojem Stanisława Augusta. Źródełko jest wyłączone z użytkowania. Można obejrzeć jego neogotycką oprawę, ale nie należy planować nabierania wody.
- Część północna służy głównie jako trasa przejścia lub przejazdu rowerem.
Przy ulicy Słomińskiego przez park biegnie ścieżka rowerowa łącząca się z trasą na Moście Gdańskim i wzdłuż Wisłostrady. To przydatny punkt dla osób włączających park do dłuższej wycieczki rowerowej.
Miejsca pamięci i sztuka w Parku Traugutta
Park łączy miejsce pamięci związane z powstaniem styczniowym z kilkoma rzeźbami, w tym instalacją „Rozdroże 2010”, „Samotnością” i „Macierzyństwem”. Te punkty mogą zainteresować osoby, które chcą połączyć spacer z poznawaniem historii Warszawy i sztuki.
W pobliżu Fortu Legionów znajduje się domniemane miejsce spoczynku Romualda Traugutta i jego czterech towarzyszy. Stoją tam żelazny krzyż i dwa głazy pamiątkowe. Publiczną egzekucję Traugutta, Rafała Krajewskiego, Józefa Toczyskiego, Romana Żulińskiego i Jana Jeziorańskiego przeprowadzono 5 sierpnia 1864 roku na stokach Cytadeli Warszawskiej. Miejsce pamięci w parku upamiętnia bohaterów, ale nie należy utożsamiać go z miejscem egzekucji.
Przy wjeździe od ulicy Sanguszki znajduje się instalacja „Rozdroże 2010” Magdaleny Abakanowicz, złożona z czterech rzeźb. Na wzniesieniu od strony ulicy Wenedów można zobaczyć „Samotność” Zofii Woźnej. Tworzą ją trzy granitowe kolumny ocalałe po rozbiórce Pałacu Kronenberga. Przy boisku Polonii stoi „Macierzyństwo” Wacława Szymanowskiego. Te rzeźby są punktami spaceru poświęconego sztuce w przestrzeni publicznej, podobnie jak murale w Warszawie, które można wybierać według tematu i lokalizacji.
Patronem parku jest Romuald Traugutt, polski generał i przywódca powstania styczniowego. To kontekst dla miejsca pamięci, ale warto rozdzielić dwie lokalizacje: egzekucję przeprowadzono na stokach Cytadeli Warszawskiej, a w parku znajduje się domniemane miejsce spoczynku Traugutta i jego towarzyszy, oznaczone krzyżem oraz głazami. Jeśli zależy Ci na sztuce, „Rozdroże 2010” przy ulicy Sanguszki, „Samotność” na wzniesieniu od strony Wenedów i „Macierzyństwo” przy boisku Polonii tworzą dodatkowe, konkretne punkty spaceru.
Jak zaplanować wizytę w parku?
Wybierz najpierw główny cel spaceru, ponieważ ulice dzielą Park Traugutta na osobne fragmenty. Na bieżnię, siłownię i plac zabaw kieruj się do części zachodniej. Jeśli interesują Cię spokojniejszy spacer, polany i miejsce pamięci, uwzględnij część wschodnią. Zdrój Królewski potraktuj jako punkt do obejrzenia, a nie źródło wody. Przy planowaniu tego, co zwiedzić w Warszawie, możesz wybrać również Park Traugutta jako miejsce łączące rekreację z rzeźbami i miejscami pamięci. Inne propozycje spacerów obejmują Stare Miasto, Łazienki Królewskie i Bulwary Wiślane.
Park Traugutta to nie Fort Traugutta. Fort Traugutta nie leży obecnie w granicach parku; z jego wschodnią częścią związany jest natomiast Fort Legionów. Przy planowaniu trasy pamiętaj też o ulicach przecinających teren. Adres Zakroczymska 12 może pomóc w odnalezieniu parku na mapie, ale nie wyznacza jedynego wejścia.
Zachodnia część zachowała czytelny, regularny układ: dwie aleje, lipowa i dębowa, biegną łukiem w kształcie podkowy, a między nimi poprowadzono bieżnię. Jeśli spacer ma być częścią wycieczki rowerowej, trasa przy ulicy Słomińskiego łączy się z drogą na Moście Gdańskim i wzdłuż Wisłostrady. Warto natomiast planować Fort Traugutta jako obiekt poza granicami parku, a nie kolejny punkt jego trasy; w parku, w części wschodniej, znajduje się Fort Legionów.
